تشخيص و درمان ايدز

پيش آگهي در افراد مبتلا به HIV نويد بخش نمي باشد . پاتوژن هاي فرصت طلبانه يا بد خيمي ها نهايتا اکثر بيماران ايدزي را مي کشد . بررسي دراز مدت بيماران ايدزي نشان مي دهد که در ميانگين افراد آلوده به ايدز در چندين مرحله کاهش نقش سيستم ايمني با کم شدن سلول هاي  CD4 از حد نرمال 1000- 600 در هر ميليمتر مکعب خون در عرض 7 - 5 سال به نزديک صفر پيشروي مي کند . گرچه سرعت کاهش نقش سيستم ايمني از فرد مبتلا به فرد مبتلاي ديگر تفاوت نشان مي دهد و دلايل آن هنوز روشن نشده است . اصولا هر فرد مبتلا به HIV سرانجام در عرض 10 سال از تاريخ آلودگي اوليه دچار بيماري ايدز شده و بالاخره از ايدز دچار مرگ مي شود .

درمان واقعي براي عفونت HIV شناخته نشده ، گرچه پژوهش هاي فراواني در زمينه ي تهيه واکسن و شيمي درماني انجام مي گيرد. نويد بخش ترين داروي کشف شده تا به امروز شيميايي بوده و فعاليت ريورس ترنسکريپتاز (reverse tranase)  (آنزيمي که اطلاعات ژنتيکي را که در RNA تک نواري وجود دارد ) اين رترو ويروس (retrovirus) را به نسخه DNA مکمل تبديل مي سازد ، متوقف مي کند . به عنوان مثال ، آنالوگ باز نوکلئوتيدي يعني آزيدوتيميدين(Azidothymidin ) باز دارنده موثر همانند سازي DNA است زيرا تشابه نزديکي با تيميدين داشته ولي فاقد نقطه اتصال درست به نوکلئوتيد بعدي در زنجيره مي باشد و بدين نحو به عنوان پايان گر زنجيره DNA عمل مي کند . ساير داروهاي ضد ايدز نحوه عمل نامشخص دارند ولي به هر حال علائم باليني را در مبتلايان به ايدز در شرايط تجربي بهتر مي سازد .

زير سلسله ي شبه جانوران Sub Kingdom Parazoa                                       

مشخصات عمومي پارازوآ :
با بدني تشکيل يافته ازچندين سلول به جانوران شباهت ندارند ،به همين دليل به آنها شبه جانوران
مي گويند . استقلال سلولي تا حدود زيادي در آنها گزارش گرديده ولي دستگاه عصبي و اندام جنسي
مشخصي ندارند . به هر دو روش غير جنسي و جنسي توليد مثل مي کنند و مراحل رشد آنها از
طريق لاروي به نام آمفي بلاستولا (Amphiblastula) و يا پارانشيمولا (Parenchymula)
صورت مي گيرد . اين سلسله در بر گيرنده ي دو شاخه ي اسفنجها (Porifera) و صفحه شکلان
(Placozoa) است .

 
شاخه ي صفحه شکلان  Phylum Placozoa                                                 
شاخه ي پلاکوزوآ در سال 1971 توسط  کي . جي . گرل (K.G.Grell) معرفي شد و شامل گونه
اي است که تريکوپلاکس ادهرنس(Trichoplax adhaerens) نام دارد .اين جانداران کوچک
دو تا سه ميليمتري و دريازي ، قبلا لارو مزوزوئن ها يا کنيدارين ها (مرجانيان – Cnidaria)
تصور مي شدند . بدن ، ورقه مانند است ، تقارن ندارند ، اندام ندارد و در آن ، دستگاه ماهيچه اي
يا عصبي ديده نمي شود . بدن جانور شامل يک اپي تليوم پشتي از سلول هاي پوششي و کرات
شفاف ، يک اپي تليوم قطور شکمي با سلول هاي تک هسته اي که در سطح شکمي قرار دارد
(سلول هاي استوانه اي) ، سلول هاي غده اي بدون مژک و فضاي بين دو اپي تليوم است که مايع
و سلول هاي رشته اي دارد . اين جانداران ، روي منبع غذايي خود ليز مي خورند و آنزيمهاي
گوارش را در آنجا ترشح کرده ، مواد حاصل آمده را جذب مي کنند . گرل ، تريکوپلاکس را
ديپلوبلاستيک (دو لايه – Diploblastic) مي شمارد که در آن ، اپي تليوم پشتي اکتودرم و
اپي تليوم شکمي آندودرم است ، زيرا نقش تغذيه اي دارد . جايگاه فيلوژنتيک پلاکوزوئن ها نا
مشخص است ، اما ظاهرا به اسفنجها بسيار نزديکند .

                             «مطلب بعدي : مختصري از اسفنجها»

ويروس نقص ايمني اکتسابي (HIV) :
بيماري ايدز بوسيله ويروس نقص ايمني انساني ايجاد مي شود . HIV يک رترو ويروس
واجد 9749 نوکلئوتيد در هر يک از دو RNA تک نواري مشابه خود مي باشد . با به کار
بردن آنزيم ريورس ترنسکريپتاز که در ويريون سالم وجود دارد ، HIV ، مولکول DNA
مکمل تک نواري با بکار بردن RNA به عنوان تکيه گاه مي سازد و آنگاه آنرا به DNA
دو نواري تبديل مي کند که مي تواند در ژنوم ميزبان وارد شود . سلول ميزباني هدف
HIV سلول هاي CD4 از لنفوسيت هاي T (T – helper cells  ) مي باشد و عفونت HIV
از فرايند تقسيم طبيعي اين سلول ها جلوگيري مي کند و بدين ترتيب نقش سيستم ايمني را در
سلول هاي آلوده با HIV ضعف ايمني پيدا مي کند و اين وضع به پيدايش عفونت هاي
فرصت طلبانه منجر مي گردد.

 
مطالبي که در هفته هاي آينده در مورد ويروس HIV بيان خواهم کرد :
1- تشخيص و درمان ايدز .
2- واکسن هاي ايدز .
3- تشخيص آلودگي با HIV .
4- برخي راهکارهاي شيمي درماني عليه ايدز .

بسم الله الرحمن الرحيم

نيسريا :neisseria
کوکسي هاي گرم منفي،هوازي، دوتايي،داراي پيلي،بدون اسپور،بدون حرکت . اکسيداز + مي
باشند. بعضي فلور نرمال هستند و برخي ديگر بالقوه پاتوژن مي باشند. در محيط هاي شکلات
آگار و تاير مارتين آگار رشد مي کنند.
توجه : شکلات آگار مثل بلود آگار مي باشد اما در دماي C  85-80    خون اضافه مي شود در
نتيجه گلوبول هاي خون پخته مي شوند و رنگ شکلاتي را به خود مي گيرند.
نيسريا در غلظت % 10-5  co2  (کربن دي اکسيد) رشد بهتري دارد . براي تامين اين مقدار
کربن دي اکسيد از جار شمع دار استفاده مي کنند .(candle jar)
حال به 2 مورد از انواع پاتوژن اشاره مي کنم :
  1- N-Meningitidis: مننکوکوک
عامل مننژيت (التهاب پرده هاي مغز) از راه تنفس منتقل مي شود.
علائم : شامل تب،بي حالي،بي اشتهايي، سفت شدن عضلات پشت گردن ،قرمز شدن پوست و
بثورات ،يبوست و در نهايت تشنج مي باشد . در مرحله ي پيشرفته بيمار به اغما فرو مي رود.
تشخيص : از تست اکسيداز و تخمير قند گلوکز- مالتوز استفاده مي شود.
در مننژيت نمونه جهت تشخيص از مايع مغزي-نخاعي گرفته مي شود و در زير ميکروسکوپ
کوکسي هاي دو تايي درون گلوبول هاي سفيد کاملا مشخص مي باشند.

N.Gonorrhoeae عامل بيماري سوزاک

 2- N.Gonorrhoeae:
بالقوه پاتوژن مي باشد.عامل مولد سوزاک (STD) ، ولو واژينيت دختران ،ورم ملتحمه ي
نوزادي .بيماري سوزاک يک بيماري STD مي باشد يعني از راه سکس و آميزش جنسي منتقل
مي شود.در اين بيماري فرد قبل از بروز علائم ، ناقل يا carier  مي باشد . گاهي اين بيماري
باعث ناباروري يا عقيمي مي گردد. اين باکتري ممکن است در هنگام زايمان از مادر به نوزاد
منتقل شود و در نوزاد باعث ورم ملتحمه مي شود که خطر از دست دادن بينايي يا کوري را در
پي دارد. اين باکتري نسبت به نيترات نقره %1 حساس مي باشد.
براي تشخيص گنوکوک از تست اکسيداز و تخمير قند گلوکز استفاده مي شود. لازم به ذکر مي
باشد که درفرد مبتلا به سوزاک از مجراي تناسلي نمونه گيري مي شود.
در پايان لازم مي باشد که بدانيد جنس نيسريا انگل اختياري داخلي يا بيرون سلولي مي باشد.

منابع :

• ميکروبيولوژي عمومي دکتر شهامت – ملک زاده

• ميکروب شناسي پزشکي جاوتز

 سندروم نقص ايمني اکتسابي :
( AIDS = Aquired Immunodeficieny syndrome ) از زمان تشخيص به عنوان
يک بيماري در (1981) مورد توجه خاص قرار گرفت و در کشور امريکا به تنهايي
حدود 500000 مورد بيماري گزارش شده و بيش از 300000 بيمار جان خود را از
دست داده . در سراسر دنيا مسئله بسي بدتر از اين است ،بيش از ده ميليون نفر با ويروس
HIV آلوده شده اند و عامل بيماري ايدز امروزه در سراسر دنيا عامل بيماري مرگ آور
شناخته شده و تا زماني که روش پيشگيري و درمان مناسب براي بيماري کشف نشده اين
رقم روزبه روز افزايش مي يابد .
ايدز به هنگامي که عفونت هاي فرصت طلبانه ي زيادي در اين بيماري پديد آمد معلوم شد
که ويروس عامل بيماري به سيستم ايمني حمله مي کند . شايع ترين بيماري فرصت طلبانه
اي که در بيماران ايدز ديده مي شود ذات الريه ناشي از پروتوزوئر پنوموسيتيس کارني اي
و ساير توکسوپلاسموزيس ناشي از توکسوپلاسما گوندي اي ،عفونت هاي عمومي مخمري
ناشي از کريپتوکوکوس نئوفورمنس ،کانديدا آلبيکنس و هيستوپلاسما کپسولاتم و عفونت هاي
ويروسي نظير هرپس سمپلکس ، سيتومگالو ويروس ، سل و ساير عفونت هاي مايکو
باکتريومي و عفونت هاي کرمي ناشي از استرانگلوئيديس استرکوراليس مي باشد . مع هذا
، ذات الريه پنوموسيتيس شايع ترين بيماري فرصت طلبانه اي است که در بيماران مبتلا
به ايدز پديد مي آيد و در 3/2 موارد مبتلا به ايدز در اوايل بيماري مشاهده مي شود  .
علاوه بر عفونت هاي فرصت طلبانه ي نامبرده برخي اشکال نادر سرطان به نام
سارکوماي کاپوسي در بسياري از بيماران مبتلا به ايدز مشاهده مي شود . سارکوماي
کاپوسي سرطان سلول هاي جدار عروق خوني بوده و با لکه هاي ارغواني بر روي
پوست شناخته مي شود . رويداد سارکوماي کاپوسي در مردان همجنس باز مبتلا به ايدز
خيلي بالاتر از ساير گروه هاي در معرض خطر مي باشد ولي به هر حال عامل سارکوماي
کاپوسي شناخته نشده است .